[Nauka gry w szachy #2] zasady gry, plansza i bierki
Druga część, a pierwsza konkretna lekcja. Zapraszam. :)
Partia szachów rozgrywana jest pomiędzy dwoma armiami ustawionymi
naprzeciw siebie na kwadratowej planszy, będącej polem bitwy.
Plansza składa się z sześćdziesięciu czterech rozmieszczonych
naprzemiennie białych i czarnych pól. Każda z armii liczy 16
bierek; jest jeden król, jeden hetman, dwie wieże, dwa gońce, dwa
skoczki i osiem pionów. Generałami obu armii są gracze we własnej
osobie. Bierki jednej ze stron są jasnego koloru i nazywane są
białymi, a drugiej - ciemnego koloru i nazywane są czarnymi.
Celem gry jest pojmanie króla przeciwnika. Kiedy to się stanie,
bitwa zostaje zakończona, a przegrywa strona, której król został
pojmany. Aby zrozumieć na czym to właściwie polega, konieczne jest
na początek zapoznanie się z prawidłami, według których poruszają
się po szachownicy różne bierki.
Po pierwsze, szachownica musi zostać tak ustawiona, aby grający
mieli w swoim prawym, dolnym rogu białe pole. Następnie bierki
zostają ustawione na pozycjach przedstawionych na diagramie 1.
Wieże ustawione są w rogach; obok nich stoją skoczki; następnie
gońce, a w centrum król i hetman.
Diagram 1
Biały hetman musi znajdować się na białym polu, a czarny hetman na
czarnym. Te osiem bierek nazywa się zwykle „figurami” dla
odróżnienia od pionów. Te ostatnie zajmują rząd pól znajdujący się
bezpośrednio przed rzędem figur.
Rzędy pól zajmowane przez bierki oraz pozostałe cztery puste rzędy
nazywamy LINIAMI lub RZĘDAMI. Kolumny pionowe prostopadłe do
poziomych równierz nazywamy LINIAMI. Linie ukośne, które łączą
narożnikami pola o tym samym kolorze, nazywamy DIAGONALAMI lub
przekątnymi.
Aby określić ruchy bierek na planszy, konieczne jest opisanie w
prosty sposób każdego pola i każdej bierki za pomocą krótkiego
symbolu. Aby to osiągnąć, w różnych okresach czasu, zostało
zaproponowanych kilka systemów, ale tylko dwa z nich zostały
ogólnie uznane. Starszy, zwany notacją „opisową”, nadal dominuje w
krajach Anglo-, Francusko- i Hiszpańskojęzycznych, ale ponieważ
Angielscy i Amerykańscy publicyści szachowi stosują ostatnio
znacznie prostszą „notację algebraiczną”, właśnie nią posłużymy
się w tej książce. Dalej zostanie przedstawiona również notacja
opisowa. [Przyp.tłum.: Obecnie stosowana jest wyłącznie notacja
algebraiczna, notacja opisowa ma znaczenie jedynie historyczne]
W notacji algebraicznej kolumnom przypisane są litery od „a” do
„h”, od lewej do prawej strony. Rzędy są ponumerowane liczbami od
1 do 8, poczynając od rzędu, w którym stoją figury białych na
początku gry. Każde pole można określić jako przecięcie
odpowiedniej kolumny i rzędu. Na przykład wieża na diagramie 2
stoi na polu e4, goniec na c4, piony na h4 i g7, skoczek na f7,
hetman na d6, a króle na c1 i g3.
Jako symbole bierek użyte zostały pierwsze litery ich nazw. Tak
więc K oznacza króla, H hetmana, W wieżę, G gońca, S skoczka. Pion
nie posiada oznaczenia literowego, w jego przypadku podaje się
tylko nazwę pola, na którym stoi.