[Nauka gry w szachy #8] Prawa i zwyczaje szachowe
Grając z kimś w szachy często potykam się o jakieś uwagi typu “tak się nie robi, w szachach jest taki zwyczaj, że…”, itd. Jak sam nabyłem takich przyzwyczajeń to moi przeciwnicy się dziwili jak ja wcześniej, co to za prawa i zwyczaje. Jakie one są? Zapraszam.
Jeżeli gracz mający wykonać posunięcie, dotknie swojej bierki, ma
obowiązek wykonać nią posunięcie; jeżeli dotknie bierki
przeciwnika musi ją zbić. To prawo nie obowiązuje jednak wtedy,
gdy dotknięta w ten sposób bierka nie może wykonać poprawnego
ruchu czy też nie może zostać zbita.
Bierka może zostać postawiona na dowolnym polu dostępnym dla niej
tak długo, jak długo nie została puszczona. Jeżeli został wykonany
niedozwolony ruch, musi zostać wycofany, a wykonać należy ruch
poprawny, w miarę możliwości tą samą bierką. Jeżeli gracz w
niedozwolony sposób roszował, król i wieża muszą zostać wycofane
na pozycje wyjściowe i jeżeli jest taka możliwość, król powinien
wykonać posunięcie.
Jeżeli gracz dotyka bierki jedynie w celu poprawienia jej pozycji
na polu, musi to zgłosić, mówiąc najpierw “j’adoube” (po
francusku: poprawiam). W trakcie wykonywania roszady najpierw
należy poruszyć króla, a nie wieżę, inaczej może powstać
wątpliwość czy zamierzona była roszada, czy tylko ruch wieżą.
Partię uznaje się za nieważną, jeżeli doszło do błędu podczas
ustawiania szachownicy czy bierek lub jeżeli w trakcie gry pozycja
czy też liczba bierek została zmieniona w sposób niezgody z
regułami gry i nie można odtworzyć pozycji sprzed wystąpienia tego
błędu.
Jeżeli gracz poddaje się, zanim zostanie zamatowany, przyznaje, że
ostatecznie mat byłby nie do uniknięcia i partię liczy się jako
jego przegraną.
Jeżeli żaden z graczy nie ma wystarczającej ilości materiału, aby
dać przeciwnikowi mata, partię uznaje się za remisową. Remis może
zostać również ogłoszony przez jednego z graczy, jeżeli nastąpi
trzykrotne powtórzenie takiej samej pozycji lub jeżeli ma miejsce
50 posunięć, w trakcie których nie doszło do zbicia żadnej bierki
ani do posunięcia pionem.